De effectiviteit van taal.

bron: Schrijven in eenvoudig Nederlands
verslag van een onderzoek door BureauTaal

Bereikt uw geschrift wat u beoogt?

Wanneer u een tekst schrijft wilt u dat de inhoud goed overkomt. Dit geldt voor sollicitatiebrieven, reclameboodschappen, advertenties enzovoorts.

Het is belangrijk dat de lezers in uw doelgroep de tekst begrijpen. Dat stelt u dus voor het probleem: "Hoe zorg ik dat 95% van mijn lezers mijn tekst ook begrijpt?"

Taalvaardigheid

Ook al is uw tekst voor u nog zo helder en duidelijk, het is geen garantie dat u door de lezers wordt begrepen. Probleem is namelijk dat een groot deel van de Nederlandse bevolking beperkt taalvaardig is. Een groot deel van onze bevolking kan gewoon niet erg goed lezen.

Eenvoudig Nederlands

Het BureauTaal heeft in 2006 een onderzoek gepubliceerd naar eenvoudig Nederlands. Dat onderzoek vond plaats in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

In het rapport 'Schrijven in eenvoudig Nederlands' beschrijven de onderzoekers zes taalniveaus.

Taalniveaus

Niveau A1 is het eenvoudigste taalniveau. Kenmerken van taal op dit niveau zijn:

• alleen woorden die zeer veel voorkomen

• zeer korte zinnen

• hele tekst niet langer dan enkele zinnen

Niveau C2 is het hoogste taalniveau. Kenmerken van taal op dit niveau zijn:

• weinig voorkomende vaktaal van hoog opgeleide wetenschappers

• taalgebruik is abstract en formeel

• onderwerp van de tekst betreft een ingewikkeld wetenschappelijk, literair of artistiek vraagstuk

Het is duidelijk dat de meeste mensen taal op dit hoge niveau niet zullen begrijpen. Dat hoeft helemaal geen probleem te zijn, zolang degenen voor wie de tekst is bedoeld dit niveau maar begrijpen.

Welk taalniveau is voor u het effectiefst?

Het antwoord op deze vraag hangt af van uw specifieke bedoelingen. De taalvaardigheid van uw doelgroep is daarbij een vrijwel allesbepalende factor. Daarna is van belang dat uw tekst op het goede niveau is geschreven.

Rendement van de juiste niveaukeuze

Uit het onderzoek is gebleken hoeveel procent van de Nederlandse bevolking de verschillende taalniveaus begrijpt. Deze percentages staan in de tabel hieronder.
 

Toelichting:

• Het aantal Nederlanders dat op zijn of haar vakgebied taalniveau C2 beheerst is zo klein dat het niet in procenten is uit te drukken.

• Taalniveau B1 is het taalniveau waarover de grootste groep leerlingen in het VMBO en MBO beschikt.

• Een lezer met taalniveau A1 kan met de nodige moeite een tekst op niveau A2 nog wel redelijk begrijpen. Daarvoor is echter wel nodig dat deze lezer daar zoveel belang bij heeft dat hij(zij) ook bereid is die moeite te doen.

• Een lezer met taalniveau B1 begrijpt moeiteloos teksten op niveau A1 t/m B1 en met de nodige moeite op niveau B2.

• Uit dit onderzoek blijkt dat 80% van de bevolking taalniveau B1 goed begrijpt. Nog eens 15% kan dat niveau met de nodige moeite begrijpen.

BureauTaal heeft niveau B1 daarom gekozen als norm voor eenvoudig Nederlands, omdat taal op dit niveau niet als eenvoudige taal wordt herkend. Het roept derhalve geen weerstanden op, maar wordt door het overgrote deel van de bevolking begrepen.

Wat betekent dit voor u?

Overheden, bedrijven en instellingen schrijven veel teksten. Dat gebeurt om iets te bereiken. Dus is het belangrijk dat de tekst begrepen wordt. Als dat niet het geval is kan dit (veel) onnodige kosten veroorzaken.

Klik hier voor twee voorbeelden die het BureauTaal beschrijft.

Waaraan moet een tekst op niveau B1 voldoen?

Een tekst op dit niveau bestaat uit een voornamelijk vaak gebruikte woorden en kortere zinnen. De lengte van de tekst is maximaal een A4'tje. Het onderwerp van de tekst is beperkt tot het dagelijkse maatschappelijke leven in de ruimste zin van het woord.

Wat kan Schrijverij Drenthe voor u betekenen?

U kunt van mij expertise verwachten. Door mijn jarenlange ervaring in het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs heb ik een groot gevoel voor het bijbehorende taalniveau ontwikkeld. Eenvoudig Nederlands moet niet geassocieerd kunnen worden met Jip en Janneke taal. Het mag nooit de indruk wekken dat de lezer als infantiel wordt beschouwd.

Ik kan u bij het schrijven van uw tekst adviseren, een concept corrigeren en eventueel voor u aanpassen, maar u kunt ook de hele tekst door mij laten schrijven. U bepaalt uiteraard wat u zelf kunt doen en wat u bij voorkeur uitbesteedt.